FÂRİSÎ (KEMÂLEDDÎN EBÜ’L-HASEN)

En önemli bilim adamlarımızdan biri de Kemaleddin Farisi ( ? – 1320 ) İbni Heysem ayarında büyük İslam matematikçisi, fizikçi ve astronomudur.

On dördüncü asırda yetişen büyük matematik ve fizik âlimi. İsmi, Kemaleddin Ebü'l-Hasen Fârisî’dir. Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. İran’da yetişti. Zamanının büyük din ve fen alimlerinden Kutbeddîn Şîrâzî’nin talebesidir. Özellikle İlmi ul-menâzır denilen ve fiziğin temel konularından biri olan optik sahasındaki başarılı çalışmaları ile tanındı. Öklid’in, optik ile ilgili eserlerini esaslı bir şekilde tetkîk etti.

Kemaleddin Farisi; matematik, cebir, optik ve genel anlamda fizik ilimleri sahasında önemli eserler bıraktı. Bunlardan bazıları şunlardır:

ESERLERİNDEN BAZILARI İSE ŞÖYLEDİR :


Kitabu Esas-il-Kavaid fi Usul-fi-Fevaid: Bu eser, îbn-ü Havvam Bağ-dadi'nin,

El-Fevaid-ül-Behiyye fi-kavaid-il-Hisabiyye: adlı matematik ve cebir ilmiyle ilgili eserinin şehridir.

Tezkiret-ül-Ahbab fi Beyan-it-Tehab: Matematik ile ilgili bir eserdir.

Makaletün an Amelin li-Nasiriddin et-Tusi

Kitabu Tenkih-ul-Menazır li Zev-il-Ebsar vel-Besair: Optiğe dair bir eserdir. Çok meşhur olup,Haydarabad'da iki cilt halinde basılmıştır: 1020 sayfa olan eser, 1928 ve 1929 senelerinde neşredildi.

Kitab-ul Besair fi İlm-il-Menazır fil-Hikmet: Optikle ilgili olan bu eser, tetkike muhtaçtır.

İbn Heysem’in Kitab-ül menazır’ı sonradan Kemaleddin Ebu’l Hasan Farisi tarafından şerh edilmiş ve tamamlanmıştır.